Hormony odgrywają ważną rolę w zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania kobiecego ciała. Układ hormonalny, który reguluje tło hormonalne, obejmuje tarczycę i trzustkę, a także nadnercza zlokalizowane bezpośrednio w pobliżu nerek i pokrywające je od góry. Hormony nadnerczy przyczyniają się do ogólnego stanu hormonalnego i zapewniają normalny stan zdrowia kobiet.

Kora nadnerczy

Warstwa kory nadnerczy zawiera tkankę nerwową, która zapewnia wypełnienie jej podstawowych funkcji. Tutaj dochodzi do tworzenia się hormonów odpowiedzialnych za regulację procesów metabolicznych. Niektóre z nich biorą udział w przekształcaniu białek w węglowodany i chronią organizm przed niekorzystnymi skutkami. Inne hormony regulują metabolizm soli w organizmie.

Hormony utworzone przez korę to kortykosteroidy. Sama struktura kory nadnerczy składa się ze stref kłębuszkowych, siatkowatych i siatkowatych. W strefie kłębuszkowej powstają hormony należące do mineralokortykoidów. Wśród nich najbardziej znane są aldosteron, kortykosteron i deoksykortykosteron.

Strefa wiązań jest odpowiedzialna za tworzenie glukokortykoidów. Są one reprezentowane przez kortyzol i kortyzon. Glikokortykosteroidy wpływają praktycznie na wszystkie procesy metaboliczne w organizmie. Przy pomocy aminokwasów i tłuszczów powstaje glukoza, następuje ucisk reakcji alergicznych, immunologicznych i zapalnych. Tkanka łączna przestaje się rozszerzać, a funkcje narządów zmysłów znacznie się zwiększają.

Ta siatkowa wstęga wytwarza hormony płciowe - androgeny, które różnią się od hormonów wydzielanych przez gruczoły płciowe. Są aktywne przed okresem dojrzewania i po dojrzewaniu gonad. Pod wpływem androgenów rozwijają się drugorzędne cechy seksualne. Niedostateczna ilość tych hormonów prowadzi do utraty włosów, a nadmierne, wręcz przeciwnie, powoduje wirylizację, gdy kobiety mają charakterystyczne męskie znaki.

Rdzeń nadnerczy

Warstwa mózgowa znajduje się w centralnej części nadnerczy. Stanowi on nie więcej niż 10% całkowitej masy tego ciała. Struktura jego pochodzenia jest zupełnie inna niż warstwa korowa. Aby utworzyć warstwę rdzenia, wykorzystuje się pierwotny grzebień nerwowy, a pochodzenie warstwy kory jest ektodermalne.

W warstwie mózgowej tworzą się katecholaminy, reprezentowane przez adrenalinę i norepinefrynę. Hormony te pomagają zwiększyć ciśnienie krwi, zwiększyć pracę mięśnia sercowego, rozszerzyć światło oskrzeli, zwiększyć zawartość cukru we krwi. W stanie spokojnym nadnercze stale uwalniają katecholaminy w niewielkich ilościach. Stresujące sytuacje powodują ostre wydzielanie adrenaliny i norepinefryny w komórkach rdzenia.

W unerwieniu rdzenia nadnerczy biorą udział włókna przedzwojowe, które zawierają współczulny układ nerwowy. W związku z tym jest uważany za wyspecjalizowany splot współczulny. W takim przypadku neuroprzekaźniki są przydzielane bezpośrednio do łożyska naczyniowego.

Oprócz wymienionych hormonów peptydy wytwarzane są w rdzeniu, który reguluje poszczególne funkcje ośrodkowego układu nerwowego i przewodu pokarmowego.

Glikokortykoidowe hormony nadnerczy

Nazwa hormonów glukokortykoidowych jest związana z ich zdolnością do regulacji regulacji metabolizmu węglowodanów. Ponadto mogą wykonywać inne funkcje. Hormony te zapewniają adaptację organizmu do wszystkich negatywnych wpływów środowiska.

Głównymi glukokortykoidami są kortyzol, produkowany nieregularnie, w trybie cyklicznym. Maksymalny poziom wydzielania obserwuje się rano, około 6 godzin, a minimum - wieczorem, od 20 do 24 godzin. Naruszenie tego rytmu może wystąpić pod wpływem stresu i wysiłku fizycznego, wysokiej temperatury, niskiego ciśnienia krwi i cukru we krwi.

Glikokortykoidowe nadnercza mają następujące skutki biologiczne:

  • Procesy przemiany węglowodanów są przeciwne działaniu insuliny. Nadmiar hormonu pomaga zwiększyć poziom cukru we krwi i prowadzi do pojawienia się cukrzycy steroidowej. Brak hormonów prowadzi do zmniejszenia produkcji glukozy. Zwiększona wrażliwość na insulinę może powodować hipoglikemię.
  • Nadmiar glukokortykoidów przyczynia się do rozkładu tłuszczów. Szczególnie aktywny ten proces wpływa na kończyny. Jednak na obręczy barkowej twarz i tułów gromadzą nadmiar tłuszczu. Prowadzi to do tak zwanego bui-podobnego wyglądu pacjenta, gdy całe ciało ma cienkie kończyny.
  • Biorąc udział w metabolizmie białek, te hormony prowadzą do rozpadu białek. W rezultacie mięśnie osłabiają się, kończyny stają się cieńsze, powstają rozstępy o określonym kolorze.
  • Obecność hormonów podczas metabolizmu wody i soli powoduje utratę potasu i retencję płynów w organizmie. Prowadzi to do zwiększonego ciśnienia tętniczego, dystrofii mięśnia sercowego, osłabienia mięśni.
  • Hormony nadnerczy biorą udział w procesach zachodzących we krwi. Pod ich wpływem wzrastają neutrofile, płytki krwi i erytrocyty. Jednocześnie zmniejsza się liczba limfocytów i eozynofilów. W dużych dawkach przyczyniają się do obniżenia odporności, działają przeciwzapalnie, ale nie spełniają funkcji gojenia się ran.

Hormony minerokortykoidowe nadnerczy

Aby utworzyć mineralokortykoidy, stosuje się strefę kłębuszkową kory nadnerczy. Hormony te biorą udział w regulacji metabolizmu minerałów i wspierają je. Pod ich wpływem pojawiają się reakcje zapalne, gdy zwiększa się przepuszczalność błon surowiczych i naczyń włosowatych.

Typowym przedstawicielem tej grupy hormonów jest aldosteron. Jego maksymalna wydajność spada w godzinach rannych, a jej zmniejszenie do minimum następuje w nocy, około 4 godzin. Aldosteron utrzymuje równowagę wodną w organizmie, reguluje stężenie niektórych rodzajów minerałów, takich jak magnez, sód, potas i chlorki. Wpływ hormonu na nerki przyczynia się do zwiększonego wchłaniania sodu, przy jednoczesnym wzroście ilości potasu uwalnianego do moczu. Występuje wzrost zawartości sodu we krwi, a wręcz przeciwnie, zmniejsza się ilość potasu. Zwiększony poziom aldosteronu prowadzi do zwiększonego ciśnienia tętniczego, powoduje bóle głowy, osłabienie i zmęczenie.

Częściej, podwyższony poziom hormonu jest konsekwencją gruczolaka kłębuszkowej strefy nadnerczy. W większości przypadków działa w autonomicznej wersji. Czasami przyczyną patologii może być hiperplazja stref kłębuszkowych w obu gruczołach nadnerczy.

Androgeny kory nadnerczy

Organizm kobiety wytwarza nie tylko samice, ale także męskie hormony płciowe - androgeny. Do ich syntezy wykorzystywane są gruczoły dokrewne - kora nadnerczy i jajniki. Hormony te wpływają na przebieg ciąży. Typowymi przedstawicielami są 17-hydroksyprogesteron androgenu i siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEA-C). Oprócz nich w małych ilościach, steroidy androstendionu, testosteronu i beta-globuliny.

Jeśli przeprowadzone badania ujawniły nadmierną ilość androgenów, wówczas stan ten jest diagnozowany jako hiperandrogenia. Kiedy produkcja androgenów zostaje zakłócona w ciele, mogą pojawić się i rozwijać nieodwracalne zmiany. W rezultacie na jajnikach powstaje gęsta skorupa, powstają cysty. Zapobiega to pozostawieniu jajeczka w jajniku podczas owulacji i prowadzi do tak zwanej bezpłodności endokrynologicznej.

Są sytuacje, w których zaburzona równowaga hormonalna nadal występuje w początkowej fazie ciąży. Ta patologia może jednak prowadzić do spontanicznej aborcji w drugim lub trzecim trymestrze ciąży. Wynika to z braku progesteronu w hiperandrogenii, z którą należy zachować ciążę. Jeśli ciąża wciąż się kończy, wtedy podczas porodu mogą pojawić się powikłania w postaci słabej pracy. W takich przypadkach wymagana jest interwencja medyczna lub sztuczna stymulacja pracy. Ze względu na wczesne oddzielenie płynu owodniowego następuje długotrwałe odwodnienie, które ma negatywny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.

Badania krwi na hormony nadnerczy

Badania krwi w celu badania hormonów nadnerczy są przepisywane z konkretnymi skargami pacjenta. Są bardzo podobne do testów diagnostycznych ogólnego stanu organizmu.

Podczas testów badane są następujące hormony:

Hormony wytwarzane przez nadnercza

Ciało ludzkie jest tak ułożone, że nawet każdy mały organ ma wielką odpowiedzialność za harmonijną pracę całego systemu. Istnieje również para żelaza, zdolna do wytwarzania kilku rodzajów hormonów, bez których życie nie jest możliwe. Nadnercza, narząd należący do układu hormonalnego, biorą aktywny udział w metabolizmie. Wiedząc, jakie hormony nadnerczy są, możesz zająć się tym mało znanym składnikiem najważniejszego systemu. Dowiedz się, które grupy są podzielone na hormony, ich strukturę, normy wskaźników i przyczyny niepowodzenia.

Struktura nadnerczy i cechy ich pracy

Przed omówieniem hormonów takich narządów jak nadnercza, warto zastanowić się nad jego definicją i strukturą. Pomimo swojej nazwy, gruczoły nadnercza nie są dodatkiem do nerek, mimo że znajdują się bezpośrednio nad nimi. Powiązany gruczoł ma inną postać struktury dla prawego i lewego nadnercza. Każdy z nich u dorosłego waży około 10 gramów i ma długość do 5 cm, otoczony warstwą tłuszczu.

Nadnercza jest otoczone kapsułką. Poprzez głęboki rowek zwany bramą, są limfo-naczynia, żyły. Nerwy i tętnice przechodzą przez przednią i tylną ścianę. Ze względu na strukturę gruczoł nadnerczy dzieli się na kórę zewnętrzną, która zajmuje do 80% całkowitej objętości i jest wewnętrznie mózgowa. Oboje są odpowiedzialni za produkcję różnych hormonów.

Substancja mózgowa

Będąc w głębszej części gruczołu, substancja mózgowa składa się z tkanki zawierającej dużą liczbę naczyń krwionośnych. Dzięki substancji mózgowej, w sytuacji bólu, strachu, stresu powstają dwa główne hormony: adrenalina i norepinefryna. Mięsień sercowy zaczyna się kurczyć. Wzrasta ciśnienie tętnicze, może wystąpić skurcz mięśni.

Substancja korowa

Na powierzchni kory nadnerczy znajduje się struktura, która jest podzielona na trzy strefy. Strefa kłębuszkowa, znajdująca się pod kapsułą, zawiera skupisko komórek zebranych w grupy o nieregularnym kształcie, które są rozdzielone przez naczynia krwionośne. Strefa wiązań tworzy następną warstwę, składającą się z pasm i kapilar. Pomiędzy materią mózgową i korową znajduje się trzecia strefa - siatkowaty, który obejmuje większe pasma rozszerzonych naczyń włosowatych. Hormony kory nadnerczy uczestniczą w procesie wzrostu ciała, funkcji metabolicznych.

Hormon adrenaliny grupuje swój wpływ na organizm

Każda grupa hormonów wytwarzanych przez nadnercza jest ważna i konieczna. Odchylenia od normy zarówno w jednym, jak iw drugim kierunku mogą prowadzić do chorób nadnerczy, wadliwego funkcjonowania całego organizmu. Naruszenie związku, które niekorzystnie wpływa na wiele narządów reakcji łańcuchowej. Warto zastanowić się nad nazwami trzech głównych ludzkich grup hormonów nadnerczowych i ich funkcji.

Minerokortykosteroidy: aldosteron

Procesy syntezy zachodzące w korze nadnerczy tworzą dużą liczbę różnych związków. Aldosteron hormonu jest jedynym, który wchodzi do krwioobiegu, pośród wszystkich mineralokortykoidów. Wpływając na równowagę wodno-solną organizmu, aldosteron równoważy stosunek zewnętrznych i wewnętrznych ilości wody i sodu. Pod jego wpływem na komórki naczyń woda jest transportowana do wnętrza komórek, jednocześnie zwiększając krążenie krwi.

Glukokortykosteroidy: kortyzol i kortykosteron

Kortyzol i kortykosteron są wytwarzane w części kory mózgowej. Glikokortykoidy biorą udział we wszystkich procesach metabolicznych organizmu i są odpowiedzialne za tempo procesów metabolicznych, które występują. Reakcje wymiany prowadzić do rozpadu białka w tkankach przez krwi do wątroby, a następnie przechodzi do metabolity glukozy, która jest głównym źródłem energii.

Kiedy norma kortyzolu we krwi nie wykracza poza dopuszczalny zakres, działa jako bariera ochronna dla komórek. Nadmiar hormonów nadnerczowego kortyzolu i kortykosteronu może powodować wzrost wydzielania żołądkowego i prowadzić do owrzodzenia. W jamie brzusznej w talii pojawiają się złogi tłuszczowe, cukrzyca może się rozwijać, poziom odporności maleje.

Sterydy: męskie i żeńskie hormony płciowe

Ważne hormony dla ludzkiego ciała - seksualne, odpowiedzialne za terminowe dojrzewanie, posiadanie płodu kobiety w czasie ciąży, kontynuacja rodzaju. U mężczyzn hormon testosteronu jest wytwarzany w jądrach. Żeński hormon estrogen i progesteron przygotowują kobietę do okresu rodzenia dziecka. Podwyższony poziom sterydów w organizmie znacznie zwiększa apetyt, masa ciała zaczyna się zwiększać, pojawiają się:

  • otyłość;
  • zespół arytmii;
  • cukrzyca;
  • obrzęk.

U kobiet z nadmiarem steroidów, które należy obniżyć, dochodzi do naruszenia cyklu miesiączkowego, skoków nastroju, w gruczole piersiowym często pojawiają się pieczęcie. Kiedy norma hormonalna u kobiet jest zepsuta, poniżej dopuszczalnej wartości, skóra staje się sucha, zwiotczała, a kości są słabe, kruche. W środowisku sportowym stosowanie syntetycznych hormonów steroidowych w celu szybkiego zwiększenia masy mięśniowej jest równoważne z dopingiem.

Przyczyny i oznaki niewydolności hormonalnej

Czynniki, które mogą powodować niewydolność hormonalną, czasami zależą od stylu życia. Ale często osoba cierpi z powodu okoliczności, na które nie ma wpływu, podyktowana wiekiem lub innymi warunkami. Przyczynami niepowodzenia hormonalnego mogą być:

  • dziedziczna genetyka;
  • długotrwałe stosowanie leków, w tym serii antykoncepcyjnych;
  • dojrzewanie;
  • ciąża i poród u kobiet;
  • kobiece szczytu;
  • częste palenie;
  • uzależnienie od alkoholu;
  • dysfunkcja tarczycy, nerek, wątroby;
  • przedłużony stan depresyjny, stres;
  • ostre skoki w masie.

Endokrynna niewydolność kory nadnerczy ma wiele objawów. Według nich lekarz może stwierdzić, że ciało naruszyło pewne funkcje odpowiedzialne za tło hormonalne. Znaki wskazujące, że patologia gruczołu nadnerczy istnieje:

  • nierozsądna drażliwość, nerwowość;
  • ostre tolerowane okresy PMS u kobiet;
  • naruszenie cyklu menstruacyjnego u kobiet;
  • gruczolak;
  • zaburzenia snu;
  • zwiększone zmęczenie;
  • naruszenie erekcji u mężczyzn;
  • żeńska oziębłość;
  • niepłodność;
  • utrata włosów;
  • trądzik, stany zapalne skóry;
  • zwiększony obrzęk;
  • ostre wahania masy bez powodu.

W jakich przypadkach jest analiza

Testy hormonalne są wykonywane tylko wtedy, gdy lekarz ma podejrzenie choroby związanej z układem hormonalnym, jeśli istnieją dowody na niepłodność lub niemożność poniesienia dziecka. Krew dla hormonów jest podawana w celu wyjaśnienia lub obalenia diagnozy. Potwierdzając obawy, przepisuje się leczenie tabletkami. W razie wątpliwości test na obecność hormonów nadnerczy należy powtórzyć z częstotliwością zaleconą przez lekarza.

Czy muszę się przygotować do badania?

Aby uzyskać wiarygodny wynik testów poddanych hormonom nadnerczy, musisz spełnić kilka prostych warunków:

  • weź rano badanie krwi na pusty żołądek;
  • między nim a ostatnim posiłkiem powinno wynosić co najmniej 6 godzin;
  • rzucenie palenia jest potrzebne w ciągu 4 godzin;
  • unikaj stresujących sytuacji dzień wcześniej;
  • porzucić wysiłek fizyczny na kilka godzin przed oddaniem krwi;
  • środki antykoncepcyjne przez dwa tygodnie;
  • jeśli czynność nerek jest zaburzona, zbiera się dzienną ilość moczu;
  • dla kobiet - poznać dzień cyklu miesiączkowego.

Wskaźniki hormonów nadnerczy

W przypadku różnych typów hormonów parametry mogą się różnić w zależności od wieku, pory dnia, a nawet od tego, w jakiej pozycji przebywał pacjent podczas analizy: leżąc lub siedząc. Jak sprawdzić nadnercza, po otrzymaniu wyniku z zaliczonych testów na hormon? Porównaj swoje wskaźniki z zapisami przekazanymi przez laboratorium. Główne rodzaje hormonów, ich średnie standardy są wskazane w tabeli zbiorczej:

Nadnercza

Hormony kory nadnerczy

Nadnercza znajdują się na górnym biegunie nerek, pokrywając je w formie czapki. U ludzi masa nadnerczy wynosi 5-7 g. W gruczole nadnerczy izoluje się substancję korową i mózgową. Substancja korowa obejmuje strefy kłębuszkowe, prążkowane i siatkowate. W strefie kłębuszkowej syntetyzuje się mineralokortykoidy; w strefie wiązki - glukokortykoidy; w strefie siatki - niewielka ilość hormonów płciowych.

Hormony wytwarzane przez korę nadnerczy są związane ze steroidami. Źródłem syntezy tych hormonów jest cholesterol i kwas askorbinowy.

Tabela. Hormony gruczołów nadnerczy

Strefa nadnerczy

Hormony

  • kłębuszek
  • Strefa wiązki
  • strefa siatkowa
  • mineralokortykoidy (aldosteron, deoxycorticosterone)
  • glukokortykoidy (kortyzol, hydrokortyzol, kortykosteron)
  • androgeny (dehydroepiandrosteron 11β- androstenodionu 11β-gidroksiaidrostendion testosteronu), niewielkiej ilości estrogenu i progestagenu

Katecholaminy (adrenalina i norepinefryna w stosunku 6: 1)

Minerokortykosteroidy

Minerokortykosteroidy regulują metabolizm minerałów, a przede wszystkim poziom sodu i potasu w osoczu krwi. Głównym przedstawicielem mineralokortykoidów jest aldosteron. W ciągu dnia powstaje około 200 mikrogramów. Zapas tego hormonu w ciele nie jest uformowany. Aldosteronu wzrost dalszego nerek kanalików reabsorpcji jonów Na +, a jednocześnie zwiększenie wydalanie jonów K +, pod wpływem aldosteronu gwałtownie wzrasta nerek reabsorpcji wody, która jest pochłaniana przez bierny gradientu osmotycznego generowanego przez jonów Na +. Prowadzi to do zwiększenia objętości krążącej krwi, wzrostu ciśnienia krwi. Ze względu na zwiększoną absorpcję wody zmniejsza się diureza. W podwyższonej wydzielania aldosteronu zwiększona tendencja do powstawania obrzęku, które jest spowodowane przez opóźnienie w organizmie sodu i wody, zwiększając ciśnienie krwi w naczyniach włosowatych hydrostatycznego, a zatem płyn zasilający wprowadzeniu światła naczyń w tkance. Z powodu obrzęku tkanek aldosteron sprzyja rozwojowi reakcji zapalnej. Pod wpływem aldosteronu zwiększone wchłanianie zwrotne jonów H + w rurowym urządzeniu nerki ze względu na aktywację H + -K + - ATPazy, co prowadzi do przesunięcia równowagi kwasowo-zasadowej w kierunku mleczanowej.

Zmniejszone wydzielanie aldosteronu powoduje zwiększone wydzielanie sodu i wody z moczem, co prowadzi do odwodnienia (odwodnienia) tkanek, zmniejszenia objętości krążącej krwi i ciśnienia krwi. Stężenie potasu we krwi, wręcz przeciwnie, wzrasta, co jest przyczyną naruszenia elektrycznej aktywności serca i rozwoju arytmii serca, aż do zatrzymania w fazie rozkurczowej.

Głównym czynnikiem regulującym wydzielanie aldosteronu jest funkcjonowanie układ renina-angiotensyna-aldosteron. Wraz ze spadkiem poziomu AD obserwuje się wzbudzenie sympatycznej części układu nerwowego, co prowadzi do zwężenia naczyń nerkowych. Zmniejszenie przepływu krwi przez nerki przyczynia się do zwiększenia produkcji reniny w aparacie przykłębuszkowym nerek. Renin jest enzymem działającym na plazmę2-globulin angiotensynogen, przekształcając go w angiotensynę-I. Otrzymany angiotensyny I pod wpływem enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), przekształca się w angiotensynę II, która zwiększa wydzielanie aldosteronu. Produkcja aldosteronu może być wzmocniona przez mechanizm sprzężenia zwrotnego, gdy zmienia się skład soli osocza krwi, w szczególności przy niskich stężeniach sodu lub przy wysokich stężeniach potasu.

Glukokortykoidy

Glukokortykoidy wpływa na metabolizm; oni są hydrokortyzon, kortyzol i kortykosteron (ten ostatni jest mineralokortykoidem). Nazwa glukokortykoidów została uzyskana ze względu na zdolność do podwyższenia poziomu cukru we krwi w wyniku stymulacji tworzenia się glukozy w wątrobie.

Ryc. Rytm dobowy wydzielania kortykotropiny (1) i kortyzolu (2)

Glikokortykoidy pobudzają centralny układ nerwowy, prowadzą do bezsenności, euforii, ogólnego podniecenia, osłabienia reakcji zapalnych i alergicznych.

Glukokortykoidy wpływają na metabolizm białek, powodując procesy rozkładu białek. Prowadzi to do zmniejszenia masy mięśniowej, osteoporozy; szybkość gojenia się rany maleje. Rozpad białka prowadzi do zmniejszenia zawartości składników białkowych w ochronnej warstwie śluzowej pokrywającej błonę śluzową żołądka i jelit. Ten ostatni przyczynia się do zwiększenia agresywnego działania kwasu chlorowodorowego i pepsyny, co może prowadzić do powstawania owrzodzeń.

Glikokortykosteroidy zwiększają metabolizm tłuszczów, powodując mobilizację tłuszczu z zapasów tłuszczu i zwiększając stężenie kwasów tłuszczowych w osoczu krwi. Prowadzi to do odkładania się tłuszczu w twarzy, klatce piersiowej i na bocznych powierzchniach tułowia.

Ze względu na jego wpływ na metabolizm węglowodanów, glukokortykoidy są antagonistami insuliny, tj. zwiększyć stężenie glukozy we krwi i doprowadzić do hiperglikemii. Przy przedłużonym przyjmowaniu hormonów w celu leczenia lub zwiększonej produkcji w organizmie może się rozwijać cukrzyca steroidowa.

Główne działania glukokortykoidów

  • metabolizm białek: stymuluje katabolizm białek w mięśniach, tkankach limfoidalnych i nabłonkowych. Liczba aminokwasów we krwi wzrasta, wchodzą do wątroby, gdzie następuje synteza nowych białek;
  • metabolizm tłuszczów: zapewniają lipogenezę; kiedy hiperprodukcja stymuluje lipolizę, zwiększa się ilość kwasów tłuszczowych we krwi, następuje redystrybucja tłuszczu w ciele; aktywować ketogenezę i hamować lipogenezę w wątrobie; pobudzają apetyt i przyjmują tłuszcz; kwasy tłuszczowe stają się głównym źródłem energii;
  • metabolizm węglowodanów: stymuluje glukoneogenezę, wzrasta poziom glukozy we krwi, a wszelkie wykorzystanie jest zahamowane; hamują transport glukozy w mięśniach i tkance tłuszczowej, mają działanie przeciwbólowe
  • uczestniczyć w procesach stresu i adaptacji;
  • zwiększyć pobudliwość ośrodkowego układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego i mięśni;
  • mieć działanie immunosupresyjne i antyalergiczne; zmniejszyć produkcję przeciwciał;
  • mają wyraźny efekt przeciwzapalny; tłumić wszystkie fazy zapalenia; stabilizować błony lizosomów, hamować wydajność enzymów proteolitycznych, zmniejszać przepuszczalność naczyń włosowatych i wydajność leukocytów, wywierać działanie przeciwhistaminowe;
  • mieć działanie przeciwgorączkowe;
  • zmniejszyć zawartość limfocytów, monocytów, eozynofilów i bazofilów krwi z powodu ich przejścia do tkanek; zwiększyć liczbę neutrofili z powodu wyjścia ze szpiku kostnego. Zwiększ liczbę erytrocytów poprzez stymulację erytropoezy;
  • zwiększyć syntezę cahecholamin; uwrażliwia ścianę naczyń krwionośnych na działanie zwężające naczynia, katecholamin; poprzez utrzymywanie wrażliwości naczyń na substancje wazoaktywne związane z utrzymaniem prawidłowego ciśnienia krwi

Z bólem, urazem, utratą krwi, hipotermią, przegrzaniem, niektórymi zatruciami, chorobami zakaźnymi, ciężkimi doświadczeniami psychicznymi, zwiększa się wydzielanie glukokortykosteroidów. W tych stanach wydzielanie adrenaliny zwiększa rdzeń nadnerczy przy ranie nadnerczy. Adrenalina wchodząca do krwi wpływa na podwzgórze, powodując rozwój czynników uwalniających, które z kolei działają na adenohophofię, przyczyniając się do zwiększenia wydzielania ACTH. Hormon ten jest czynnikiem stymulującym produkcję glukokortykoidów w nadnerczach. Po usunięciu przysadki mózgowej dochodzi do atrofii opuszki kory nadnerczy i gwałtownie spada wydzielanie glukokortykosteroidów.

Stan chorobowy wynikający z działania szeregu niekorzystnych czynników i prowadzący do zwiększenia sekrecji ACTH, a więc i glukokortykoidów, kanadyjski fizjolog Hans Selye wyznaczył termin "Stres". Zwrócił uwagę na to, że powoduje on wpływ różnych czynników na organizm, a także konkretne reakcje i niespecyficzne, które nazywane są ogólny zespół adaptacyjny (CCA). Nazywa się to adaptacyjnym, ponieważ zapewnia przystosowalność organizmu do środków drażniących w tej niezwykłej sytuacji.

Efekt hiperglikemiczny jest jednym ze składników ochronnego działania glikokortykosteroidów pod wpływem stresu, ponieważ w postaci glukozy w organizmie tworzy rezerwę substratu energetycznego, którego rozszczepienie pomaga przezwyciężyć działanie ekstremalnych czynników.

Brak glikokortykosteroidów nie prowadzi do natychmiastowej śmierci organizmu. Jednakże, jeśli nie ma wystarczającej sekrecji tych hormonów, odporność organizmu na różne szkodliwe wpływy zmniejsza się, dlatego infekcje i inne czynniki chorobotwórcze są przenoszone ciężko i często powodują śmierć.

Androgeny

Hormony płciowe kora nadnerczy - androgeny, estrogeny - odgrywają ważną rolę w rozwoju narządów płciowych w dzieciństwie, kiedy wewnątrzsekretna funkcja gruczołów płciowych jest nadal słabo wyrażona.

Przy nadmiernym tworzeniu się hormonów płciowych w strefie siatkowej występuje zespół androgenitalny dwóch typów - heteroseksualnych i izoseksualnych. Zespół heteroseksualny rozwija się w produkcji hormonów przeciwnej płci i towarzyszy mu pojawienie się drugorzędowych cech płciowych związanych z inną płcią. Zespół Isoseksualny występuje z nadmierną produkcją hormonów tej samej płci i przejawia się jako przyspieszenie procesów dojrzewania.

Adrenalina i norepinefryna

W rdzeniu nadnerczy znajdują się komórki chromowe, w których epinefryna i noradrenalina. Około 80% wydzielania hormonalnego stanowi adrenalina, a 20% noradrenalina. Adrenalina i norepinefryna są połączone pod nazwą katecholaminy.

Adrenalina jest pochodną aminokwasu tyrozyny. Norepinefryna jest mediatorem wyróżniającym się końcówkami włókien współczulnych, w strukturze chemicznej jest to demetylowana adrenalina.

Działanie adrenaliny i norepinefryny nie jest całkowicie jednoznaczne. Bolesne impulsy, obniżenie poziomu cukru we krwi powodują wydzielanie adrenaliny, a praca fizyczna, utrata krwi prowadzi do zwiększonego wydzielania norepinefryny. Adrenalina intensywniej hamuje mięśnie gładkie niż noradrenalina. Norepinefryna powoduje silne zwężenie naczyń krwionośnych, a tym samym zwiększa ciśnienie krwi, zmniejsza ilość krwi wyrzucanej z serca. Adrenalina powoduje wzrost częstotliwości i amplitudy skurczów serca, wzrost ilości krwi wyrzucanej przez serce.

Adrenalina jest silnym aktywatorem rozszczepienia glikogenu w wątrobie i mięśniach. To tłumaczy fakt, że wraz ze wzrostem wydzielania adrenaliny zwiększa się ilość cukru we krwi iw moczu, a glikogen znika z wątroby i mięśni. W centralnym układzie nerwowym ten hormon działa ekscytująco.

Adrenalina rozluźnia mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, pęcherza moczowego, oskrzelików, zwieraczy układu trawiennego, śledziony, moczowodów. Mięsień, rozszerzając źrenicę, pod wpływem adrenaliny jest zmniejszony. Adrenalina zwiększa częstotliwość i głębokość oddychania, zużycie tlenu przez organizm, podnosi temperaturę ciała.

Tabela. Funkcjonalne działanie epinefryny i norepinefryny

Struktura, funkcja

Adrenalina

Noradrenalina

Różnica w działaniach

Nie wpływa ani nie zmniejsza

Całkowity opór obwodowy

Przepływ krwi w mięśniach

Zwiększa o 100%

Nie wpływa ani nie zmniejsza

Przepływ krwi w mózgu

Zwiększa o 20%

Tabela. Funkcje metaboliczne i efekty adrenaliny

Rodzaj wymiany

Charakterystyka

W stężeniach fizjologicznych ma działanie anaboliczne. W wysokich stężeniach stymuluje katabolizm białek

Wspomaga lipolizę w tkance tłuszczowej, aktywuje trójglicerydepipazę. Aktywuje ketogenezę w wątrobie. Zwiększa wykorzystanie kwasów tłuszczowych i kwasu acetooctowego jako źródeł energii w mięśniu sercowym i korze nocnej, kwasy tłuszczowe - mięśnie szkieletowe

W wysokich stężeniach ma działanie hiperglikemiczne. Aktywuje wydzielanie glukagonu, hamuje wydzielanie insuliny. Pobudza glikogenolizę w wątrobie i mięśniach. Aktywuje glukoneogenezę w wątrobie i nerkach. Tłumić pobieranie glukozy w mięśniach, sercu i tkance tłuszczowej

Hiper- i niedoczynność nadnerczy

Warstwa mózgowa nadnerczy rzadko jest zaangażowana w proces patologiczny. Zjawiska hipofunkcji nie są obserwowane nawet przy całkowitym zniszczeniu warstwy rdzenia, ponieważ jej brak jest kompensowany przez zwiększone uwalnianie hormonów przez komórki chromu innych narządów (aortę, zatokę tętnicy szyjnej, zwoje współczulne).

Nadczynność rdzenia manifestuje się gwałtownym wzrostem ciśnienia krwi, częstości tętna, stężenia cukru we krwi, pojawiania się bólów głowy.

Niedoczynność kory nadnerczy powoduje różne patologiczne zmiany w organizmie, a usunięcie kory jest bardzo szybką śmiercią. Wkrótce po operacji zwierzę odmawia jedzenia, wymiotów, biegunki, osłabienia mięśni, spadku temperatury ciała, zatrzymania oddawania moczu.

Niedostateczna produkcja hormonów w korze nadnerczy prowadzi do rozwoju choroby brązowej u człowieka lub choroby Addisona, po raz pierwszy opisanej w 1855 roku. Jej wczesnym objawem jest brązowe zabarwienie skóry, zwłaszcza na dłoniach, szyi, twarzy; osłabienie mięśnia sercowego; osłabienie (zwiększone zmęczenie mięśni i praca umysłowa). Pacjent staje się wrażliwy na zimne i bolesne podrażnienia, bardziej podatny na infekcje; on chudnie i stopniowo dochodzi do całkowitego wyczerpania.

Funkcja endokrynna nadnerczy

Nadnercza są połączone gruczoły dokrewne zlokalizowane na górnych biegunach nerek i składające się z dwóch tkanek różniących się pochodzeniem zarodkowym: korowym (pochodna mezodermalna) i substancją pochodzenia mózgowego (pochodzenia ektodermalnego).

Każdy nadnercze ma średnią masę 4-5 g. W gruczołowych komórkach nabłonkowych kory nadnerczy powstaje ponad 50 różnych związków steroidowych (steroidów). W substancji mózgowej, zwanej także chromatyną, syntetyzuje się katecholaminy: epinefrynę i norepinefrynę. Gruczoły nadnercza są obficie przepływające i unerwione przez włókna nerwowe neuronów splotu słonecznego i kory nadnerczy SNS. Mają system bramek naczyń krwionośnych. Pierwsza sieć naczyń włosowatych znajduje się w korze nadnerczy, a druga - w substancji mózgowej.

Nadnercza są niezbędnymi organami endokrynnymi we wszystkich okresach wiekowych. W 4-miesięcznym płodzie gruczoły nadnercza są większe niż nerki, a u noworodków ich masa wynosi 1/3 masy nerek. U dorosłych ten stosunek wynosi od 1 do 30.

Kora nadnerczy zajmuje 80% całkowitej gruczoły i składa się z trzech stref komórkowych. W zewnętrznej strefie kłębuszkowej mineralokortykoidy; W środkowej (największej) strefie belki, glukokortykoidy; w wewnętrznym obszarze siatki - hormony płciowe (mężczyzna i kobieta) bez względu na płeć danej osoby. Kora nadnerczy jest jedynym źródłem niezwykle ważnych hormonów mineralnych i glukokortykoidowych. Wynika to z funkcji aldosteronu, aby zapobiec utracie sodu w moczu (opóźnienie w zawartości sodu) i utrzymać normalną osmolarność środowiska wewnętrznego; kluczową rolą kortyzolu jest kształtowanie adaptacji organizmu do działania czynników stresowych. Śmierć ciała po usunięciu lub całkowitej atrofii nadnerczy jest związana z niedoborem mineralokortykoidów, można temu zapobiec jedynie przez podstawienie.

Mineralocorticoids (aldosteron, 11-deoxycorticosterone)

U ludzi aldosteron jest najważniejszym i najbardziej aktywnym mineralokortykoidem.

Aldosteron - hormon o charakterze steroidowym, jest syntetyzowany z cholesterolu. Dzienne wydzielanie hormonu wynosi średnio 150-250 μg, a zawartość krwi 50-150 ng / l. Aldosteron jest transportowany zarówno w postaci wolnej (50%), jak i związanej (50%) z formami białkowymi. Jego okres półtrwania wynosi około 15 minut. Metabolizowany przez wątrobę i częściowo wydalany z moczem. W przypadku jednego przejścia krwi przez wątrobę 75% aldosteronu obecnego we krwi jest inaktywowane.

Aldosteron oddziałuje ze specyficznymi wewnątrzkomórkowymi receptorami cytoplazmatycznymi. Otrzymane kompleksy hormon-receptor penetrują jądro komórki i, wiążąc się z DNA, regulują transkrypcję pewnych genów kontrolujących syntezę białek transportujących jony. Ze względu na stymulowanie tworzenia określonego mRNA zwiększa syntezę białek (Na +, K + - ATPazy transportera transbłonową połączone jony Na +, K + Si) uczestniczących w transporcie jonów przez błony komórkowe.

Fizjologiczne znaczenie aldosteronu w organizmie polega na regulacji homeostazy wody solnej (izosmia) i reakcji środowiska (pH).

Hormon zwiększa reabsorpcję Na + i wydzielanie do światła dystalnych kanalików jonów K + i H +. Ten sam aldosteron działa na gruczołowe komórki gruczołów ślinowych, jelit, gruczołów potowych. Tak więc, pod jego wpływem, sód jest zatrzymywany w ciele (jednocześnie z chlorkami i wodą), aby utrzymać osmolalność wewnętrznego środowiska. Konsekwencją retencji sodu jest wzrost objętości krwi krążącej i ciśnienia krwi. W wyniku wzrostu usuwania aldosteronu z protonów H + i amonu, kwasowo-zasadowy stan krwi przesuwa się w stronę zasadową.

Minerokortykosteroidy zwiększają napięcie mięśniowe i wydajność. Wzmacniają system odpornościowy i działają przeciwzapalnie.

Regulacja syntezy i wydzielania aldosteronu odbywa się za pomocą kilku mechanizmów, z których głównym jest stymulujące działanie podwyższonego poziomu angiotensyny II (ryc. 1).

Mechanizm ten realizowany jest w systemie renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Jego początkowym ogniwem jest tworzenie w komórkach przykłębuszkowych nerki i uwalnianie do krwi enzymu proteinazy - reniny. Synteza i wydzielanie reniny wzrasta ze spadkiem przepływu krwi przez nocy, stymulacja środki zwiększające SNS i receptorów beta-adrenergicznych przez katecholaminy, obniżenie zawartości sodu i zwiększa poziomy potasu we krwi. Renin katalizuje rozszczepienie z angiotensynogenu (a2-globulina krwi syntetyzowany w wątrobie) peptydu składającego się z reszt 10 aminokwasowych - angiotensyny I, który jest przekształcany do naczyń płuc pod wpływem enzymu przekształcającego angiotensynę w angiotensynę II (II peptyd z 8 reszt aminokwasowych). AT II stymuluje syntezę i uwalnianie aldosteronu w nadnerczach, jest silnym czynnikiem zwężającym naczynia.

Ryc. 1. Regulacja powstawania hormonów kory nadnerczy

Zwiększa wytwarzanie aldosteronu w wysokich stężeniach przysadki ACTH.

Zmniejszenie wydzielania aldosteronu przywrócenie przepływu krwi przez nerki, oraz zwiększenie poziomu redukcji sodu potasu w osoczu krwi, zmniejszenie ATP toniczność hiperwolemii (zwiększenie objętości krążącej krwi), działanie peptydu natriuretycznego.

Nadmierne wydzielanie aldosteronu może prowadzić do opóźnienia sodu, chloru i wody oraz utraty potasu i wodoru; rozwój alkalozy z hiperhydratacją i pojawieniem się obrzęku; hiperwolemia i podwyższone ciśnienie krwi. W przypadku niedostatecznego wydzielania aldosteronu opracowanie utratę sodu, chloru, i retencja wody i potasu, kwasicę metaboliczną, odwodnienie, spadek ciśnienia krwi i wstrząs przy braku hormonalnej terapii zastępczej może umrzeć ciała.

Glukokortykoidy

Hormony syntetyzowany w komórkach strefy pęczkowej kory nadnerczy, przedstawione w ludzkim kortyzolu o 80% i 20% innych steroidów - kortykosteron, kortyzon, 11-deoxycortisol 11 i dezoksykortykosteronu.

Kortyzol jest pochodną cholesterolu. Jego dzienne wydzielanie u osoby dorosłej wynosi 15-30 mg, zawartość we krwi wynosi 120-150 μg / l. W celu wytworzenia i wydzielania kortyzolu, tak jak w przypadku regulowania wytwarzania hormonów ACTH i kortyoliberyny, występuje wyraźna dzienna częstotliwość. Ich maksymalna zawartość we krwi obserwuje się wcześnie rano, co najmniej wieczorem (ryc. 8.4). Kortyzol jest transportowany we krwi w 95% w połączeniu z transkortyną i albuminą oraz wolną (5%) formą. Okres półtrwania wynosi około 1-2 h. Hormon jest metabolizowany przez wątrobę i częściowo wydalany z moczem.

Kortyzol wiąże się ze specyficznymi wewnątrzkomórkowymi receptorami cytoplazmatycznymi, spośród których istnieją co najmniej trzy podtypy. Powstałe kompleksy gormonretseptornye przenikać do jądra komórki i wiązanie z DNA, regulują transkrypcję różnych genów i produkcji poszczególnych mRNA wpływających na syntezę wielu białek i enzymów.

Szereg jego efektów jest konsekwencją efektów niegenomowych, w tym stymulacji receptorów błonowych.

Główne fizjologiczne znaczenie kortyzolu dla organizmu ma regulować pośrednią wymianę i powstawanie adaptacyjnych reakcji organizmu na stresujące efekty. Istnieją metaboliczne i nie metaboliczne działania glukokortykoidów.

Główne efekty metaboliczne:

  • wpływ na metabolizm węglowodanów. Kortyzol jest hormonem kontrparynującym, ponieważ może powodować przedłużoną hiperglikemię. Stąd nazwa glukokortykoidu. Mechanizmem rozwoju hiperglikemii jest stymulacja glukoneogenezy poprzez zwiększenie aktywności i zwiększenie syntezy kluczowych enzymów glukoneogenezy i zmniejszenie spożycia glukozy przez zależne od insuliny komórki mięśni szkieletowych i tkankę tłuszczową. Mechanizm ten ma ogromne znaczenie dla utrzymania normalnego poziomu glukozy w osoczu krwi i zasilania neuronów OUN na czczo i dla zwiększenia poziomu glukozy pod wpływem stresu. Kortyzol nasila syntezę glikogenu w wątrobie;
  • wpływ na metabolizm białek. Kortyzol nasila katabolizm białek i kwasów nukleinowych w mięśniach szkieletowych, kościach, skórze i narządach limfatycznych. Z drugiej strony wzmacnia syntezę białek w wątrobie, dając efekt anaboliczny;
  • wpływ na wymianę tłuszczów. Glikokortykosteroidy przyspieszają lipolizę w zapasach tłuszczu w dolnej połowie ciała i zwiększają wolne kwasy tłuszczowe we krwi. Ich działaniu towarzyszy zwiększone wydzielanie insuliny z powodu hiperglikemii i zwiększonego odkładania się tłuszczu w górnej połowie ciała i na twarzy, przy czym komórki tkanki tłuszczowej mają większą wrażliwość na insulinę niż na kortyzol. Podobny typ otyłości obserwuje się w przypadku nadczynności kory nadnerczy - zespołu Cushinga.

Podstawowe funkcje niemetryczne:

  • zwiększenie odporności organizmu na ekstremalne efekty - adaptacyjna rola glukokortykoidów. Gdy niedobór glukokortykoidów zmniejsza zdolności adaptacyjne organizmu, a przy braku tych hormonów, silny stres może spowodować spadek ciśnienia krwi, stan szoku i śmierć ciała;
  • zwiększenie wrażliwości serca i naczyń na działanie katecholamin, co jest realizowane przez zwiększenie zawartości adrenoreceptorów i zwiększenie ich gęstości w błonach komórkowych gładkich miocytów i kardiomiocytów. Stymulacji większej liczby receptorów adrenergicznych za pomocą katecholamin towarzyszy zwężenie naczyń, wzrost siły skurczów serca i wzrost ciśnienia tętniczego krwi;
  • zwiększony przepływ krwi w kłębuszkach nerkowych i zwiększona filtracja, zmniejszona reabsorpcja wody (w dawkach fizjologicznych kortyzol jest funkcjonalnym antagonistą ADH). Przy braku kortyzolu może rozwinąć się obrzęk z powodu zwiększonego działania ADH i zatrzymywania wody w organizmie;
  • w dużych dawkach, glukokortykoidy wywierają działanie mineralokortykoidów, tj. zatrzymywać sód, chlor i wodę oraz promować wydalanie potasu i wodoru z organizmu;
  • stymulujący wpływ na wydajność mięśni szkieletowych. Brak hormonów powoduje osłabienie mięśni ze względu na niezdolność układu naczyniowego do odpowiedniego reagowania na zwiększoną aktywność mięśni. Przy nadmiarze hormonów może dochodzić do atrofii mięśni z powodu katabolicznego działania hormonów na białka mięśniowe, utraty wapnia i demineralizacji kości;
  • ekscytujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy i wzrost skłonności do drgawek;
  • uczulenie narządów zmysłów na działanie określonych bodźców;
  • tłumienia komórkowej i humoralnej układu immunologicznego (zahamowanie powstawania IL-1, 2, 6; produktem limfocytów T i B) zapobiegania odrzucaniu przeszczepionych narządów, bo inwolucję grasicy i węzłów chłonnych mają bezpośredni wpływ na cytolitycznych limfocytów i eozynofilów wywierają przeciwuczuleniowe działanie;
  • mają działanie przeciwgorączkowe i przeciwzapalne dzięki uciskowi fagocytozy, syntezie fosfolipazy A2, kwasu arachidonowego, histamina i serotoniny zmniejszają przepuszczalność naczyń włosowatych i błony komórkowej stabilizujące (hormonów), aktywność przeciwutleniacza stymulacji adhezji limfocytów do komórek śródbłonka naczyń krwionośnych i nagromadziło się w węzłach chłonnych;
  • powodować w dużych dawkach owrzodzenie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy;
  • zwiększyć wrażliwość osteoklastów na działanie parathormonu i promować rozwój osteoporozy;
  • promować syntezę hormonu wzrostu, adrenaliny, angiotensyny II;
  • kontrolować syntezę w komórkach chromatyny enzymu N-metylotransferazy fenyloetanoloaminy, niezbędnej do tworzenia adrenaliny z noradrenaliny.

Regulacja syntezy i wydzielania glikokortykosteroidów prowadzona jest przez hormony podwzgórza - przysadka - układ kory nadnerczy. Podstawowe wydzielanie hormonów tego układu ma wyraźne codzienne rytmy (ryc. 8.5).

Ryc. 8.5. Codzienne rytmy powstawania i sekrecji ACTH i kortyzolu

stresory akcji (niepokój, lęk, ból, hipoglikemia, gorączka, itd.) jest potężnym bodźcem i wydzielanie ACTH KTRG zwiększając wydzielanie glikokortykosteroidów przez nadnercza. Dzięki mechanizmowi negatywnego sprzężenia zwrotnego kortyzol hamuje wydzielanie kortyoliberyny i ACTH.

Nadmierne wydzielanie glukokortykoidów (hiperkortycyzm, lub Zespół Cushinga) lub przedłużone podawanie egzogennych nich przejawia wzrost masy ciała, i redystrybucję tłuszczu składach w postaci księżyca powierzchni otyłości (twarz) i górnej części ciała. Rozwija opóźnienia sodu, chlor i wodę dzięki mineralokortykoidów działanie kortyzolu, który towarzyszy nadciśnienie tętnicze i ból głowy, pragnienie i pragnienie, i hipokaliemii i zasadowicy. Kortyzol powoduje depresji układu odpornościowego dzięki inwolucji grasicy, cytolitycznych limfocytów i eozynofilów, zmniejszenie aktywności funkcjonalnej innych rodzajów białych krwinek. Ulepszony resorpcji kości (osteoporoza) i złamania mogą wystąpić, i zanik rozstępów skóry (purpurowe band na brzuchu z powodu ścieńczenie skóry i rozciągania i łatwe siniaki). Występuje miopatia - osłabienie mięśni (z powodu działania katabolicznego) i kardiomiopatia (niewydolność serca). W błonie śluzowej żołądka mogą tworzyć się owrzodzenia.

Niewystarczające wydzielanie kortyzolu objawia się słabością mięśni oraz ogólnie ze względu na zaburzenia metabolizmu wodorowęglanów i elektrolit; Zmniejszenie masy ciała poprzez zmniejszenie apetytu, nudności, wymioty i odwodnienie organizmu. Zmniejszenie poziomu kortyzolu towarzyszy nadmierne uwalnianie ACTH przez przysadkę i przebarwienia (brąz odcień skóry w chorobie Addisona) i niedociśnienie, hiperkaliemia, hiponatremia, hipoglikemia, gipovolyumiey, eozynofilia i limfocytoza.

Pierwotna niewydolność kory nadnerczy z powodu autoimmunologicznego (98% przypadków) lub gruźlicy (1-2%) zniszczenia kory nadnerczy jest określana jako choroba Addisona.

Hormony płciowe nadnerczy

Są one tworzone przez komórki strefy siatkowatej kory. We krwi wydzielane są przeważnie męskie hormony płciowe, głównie reprezentowane przez dehydroepiandrostenodion i jego etery. Ich aktywność androgenna jest znacznie niższa niż testosteronu. W mniejszej ilości tworzą się dojrzewające hormony żeńskie w nadnerczach (progesteron, 17a-progesteron, itp.).

Fizjologiczne znaczenie hormonów płciowych nadnerczy w ciele. Szczególnie ważne jest znaczenie hormonów płciowych w dzieciństwie, gdy funkcja gruczołów płciowych nie jest zbyt wyraźna. Stymulują rozwój cech płciowych, uczestniczą w tworzeniu zachowań seksualnych, działają anabolicznie, zwiększają syntezę białka w skórze, tkance mięśniowej i kostnej.

Regulacja wydzielania hormonów płciowych nadnerczy jest przeprowadzana przez ACTH.

Nadmierne wydzielanie androgenów przez nadnercza powoduje zahamowanie czynności płciowej (defeminization) i wzmocnienie męskich (masculinization) cech płciowych. Klinicznie u kobiet manifestuje się hirsutyzm i wirylizacja, brak miesiączki, atrofia gruczołów mlecznych i macicy, powiększenie głosu, zwiększenie masy mięśniowej i łysienie.

Rdzeń nadnerczy stanowi 20% jego masy i zawiera komórki chromochłonne, które są z natury neuronami postganglionowymi z departamentu współczulnego ANS. Komórki te syntetyzują neurohormony - adrenalinę (Adr 80-90%) i norepinefrynę (HA). Nazywane są hormonami pilnej adaptacji do ekstremalnych efektów.

Katecholaminy (Adp i HA) są pochodnymi aminokwasu tyrozyny, która jest przekształcana w nie przez szereg kolejnych procesów (tyrozyna -> DOPA (deoksyfenyloalanina) -> dopamina -> HA -> adrenalina). KA są transportowane przez krew w wolnej postaci, a ich okres półtrwania wynosi około 30 sekund. Niektóre z nich mogą być związane w postaci granulek płytek krwi. CA jest metabolizowany przez enzymy monoaminooksydazy (MAO) i O-metylotransferazę katecholową (COMT) i jest częściowo wydalany z moczem w postaci niezmienionej.

Działają na komórki docelowe poprzez stymulację receptorów α- i β-adrenergicznych błon komórkowych (rodzina receptorów 7-TMS) oraz system mediatorów wewnątrzkomórkowych (cAMP, IPS, jony Ca 2+). Głównym źródłem HA w krwioobiegu nie są gruczoły nadnercza, ale postganglioniczne zakończenia nerwowe SNS. Zawartość HA we krwi wynosi średnio 0,3 μg / l, a adrenalina 0,06 μg / l.

Główne fizjologiczne efekty katecholamin w organizmie. Efekty SC są realizowane poprzez stymulację a- i β-AP. Wiele komórek ciała zawiera te receptory (często oba typy), dlatego SC mają bardzo szeroki zakres oddziaływania na różne funkcje ciała. Charakter tych czynników zależy od rodzaju stymulowanego AP i jego selektywnej wrażliwości na Adr lub HA. Zatem Adr ma duże powinowactwo do β-AP, z HA - z α-AP. Zwiększ czułość AP na glikokortykoidy SC i hormony tarczycy. Wyodrębnić funkcjonalne i metaboliczne działanie katecholamin.

Funkcjonalne działanie katecholamin są podobne do skutków wysokiego tonu SNS i manifestują się:

  • zwiększona częstotliwość i siła uderzeń serca (stymulacja β1-AP), zwiększona kurczliwość mięśnia sercowego i tętnicze (głównie skurczowe i pulsacyjne) ciśnienie krwi;
  • zwężenie (w wyniku skurczu naczyń mięśni gładkich z udziałem a1-AP), żył, tętnic skóry i narządów jamy brzusznej, rozszerzenie tętnic (poprzez β2-AR, powodując rozluźnienie mięśni gładkich) mięśni szkieletowych;
  • zwiększone wytwarzanie ciepła w brązowej tkance tłuszczowej (poprzez β3-AP), mięśniach (poprzez β2-AR) i innych tkankach. Hamowanie perystaltyki żołądka i jelit (a2- i β-AP) i zwiększenie napięcia ich zwieraczy (a1-AP);
  • rozluźnienie miękkich miocytów i ekspansja (β2-AP) oskrzeli i poprawy wentylacji płuc;
  • stymulacja sekrecji reniny przez komórki (β1-AP) aparatu przykłębuszkowego nerki;
  • rozluźnienie mięśni gładkich (p2, -ar), pęcherza moczowego, zwiększonym napięciem mięśni gładkich (a1-AR) zmniejszenie zwieracza i wydalania moczu;
  • zwiększona pobudliwość układu nerwowego i skuteczność reakcji adaptacyjnych na niekorzystne efekty.

Funkcje metaboliczne katecholamin:

  • stymulacja zużywania tkanki (β1-3-AP) tlen i utlenianie substancji (ogólne działanie kataboliczne);
  • zwiększona glikogenoliza i hamowanie syntezy glikogenu w wątrobie (β2-AP) i mięśniach (β2-AR);
  • Stymulacja glukoneogenezy (tworzenie się glukozy z innych substancji organicznych) w hepatocytach (β2-AR), uwalnianie glukozy do krwi i rozwój hiperglikemii;
  • aktywacja lipolizy w tkance tłuszczowej (β1-AP i β3-AP) i uwalnianie wolnych kwasów tłuszczowych do krwi.

Regulacja wydzielania katecholamin jest wykonywana przez odruchowy oddział współczulny ANS. Wydzielanie zwiększa się wraz z pracą mięśni, schładzaniem, hipoglikemią itp.

Objawy nadmiernym wydzielaniem katecholamin :. nadciśnienie, tachykardię, wzrost podstawowej przemiany materii i temperaturę ciała ludzkiego zmniejszenie tolerancji wysokiej temperaturze, drażliwość itp Niewystarczające wydzielanie ADR AT przedstawiono obok zmiany i przede wszystkim, obniżenie ciśnienia krwi (podciśnienie), niższe siła i tętno.

Hormony nadnerczy: cechy i wpływ na organizm człowieka

Nadnercza są ważną częścią układu hormonalnego wraz z gruczołem tarczycy i komórkami płciowymi. Syntetyzuje ponad 40 różnych hormonów zaangażowanych w metabolizm. Jednym z najważniejszych systemów regulacji czynności życiowych organizmu człowieka jest układ hormonalny. Składa się z gruczołów tarczowych i trzustkowych, komórek płciowych i nadnerczy. Każdy z tych narządów jest odpowiedzialny za produkcję pewnych hormonów.

Jakie hormony ukrywają nadnercza

Nadnercza to para gruczołów położonych w przestrzeni zaotrzewnowej nieco powyżej nerek. Całkowita masa narządów wynosi 7-10 g. Nadnercza są otoczone tkanką tłuszczową, a powięź nerkowa znajduje się blisko górnego bieguna nerki.

Forma narządów jest inna - prawy nadnercze przypomina trójkątną piramidę, lewa wygląda jak półksiężyc. Średnia długość narządów wynosi 5 cm, szerokość 3-4 cm, grubość - 1 cm, kolor jest żółty, powierzchnia jest bulwiasta.

Są to 2 niezależne gruczoły wydzielania wewnętrznego, mają różny skład komórkowy, różne pochodzenie i pełnią różne funkcje, mimo że są zjednoczone w jednym narządzie.

To interesujące, że gruczoły rozwijają się niezależnie od siebie. Substancja korowa w zarodku zaczyna formować się w 8 tygodniu rozwoju, a substancja mózgowa dopiero w 12-16 tygodniu.

W warstwie korowej syntetyzuje się do 30 kortykosteroidów, zwanych hormonami steroidowymi. Nadnercza wydzielają następujące hormony, które dzielą je na 3 grupy:

  • glukokortykoidy - kortyzon, kortyzol, kortykosteron. Hormony wpływają na metabolizm węglowodanów i mają wyraźny wpływ na reakcje zapalne;
  • mineralokortykoidy - aldosteron, deoksykortykosteron, kontrolują gospodarkę wodną i mineralną;
  • hormony płciowe - androgeny. Regulują funkcje seksualne i wpływają na rozwój seksualny.

Hormony steroidowe rozkładają się dość szybko w wątrobie, przechodząc w postać rozpuszczalną w wodzie i są eliminowane z organizmu. Niektóre z nich można uzyskać sztucznymi środkami. W medycynie są aktywnie wykorzystywane w leczeniu astmy oskrzelowej, reumatyzmu, dolegliwości stawowych.

Warstwa mózgu syntetyzuje katecholaminy - noradrenalinę i adrenalinę, tak zwane hormony stresu wydzielane przez gruczoły nadnercza. Ponadto, nie są wytwarzane peptydy, które regulują aktywność ośrodkowego układu nerwowego i przewodu pokarmowego: somatostatyny, beta-enkefaliny, wazoaktywny peptyd instentinalny.

Grupy hormonów wydzielanych przez komórki nadnerczy

Substancja mózgowa

Substancja mózgowa jest zlokalizowana w nadnerczu centralnie, utworzona przez komórki chromochłonne. Narząd otrzymuje sygnał o wytwarzaniu katecholamin z włókien przedzębnych współczulnego układu nerwowego. Zatem rdzeń może być postrzegane jako specjalistyczny współczulnego splotu, co jednak prowadzi się uwalnianie substancji bezpośrednio do strumienia krwi przechodzących do synapsy.

Okres półtrwania hormonów stresu wynosi 30 sekund. Substancje te bardzo szybko ulegają zniszczeniu.

Ogólnie, wpływ hormonów na stan i zachowanie osoby można opisać za pomocą teorii królika i lwa. Osoba, która ma małą norepinefrynę syntetyzowaną w stresującej sytuacji reaguje na niebezpieczeństwo jak królik - odczuwa strach, blednie, traci zdolność do podejmowania decyzji i oceniania sytuacji. Osoba, której wyrzut noradrenaliny jest wysoki, zachowuje się jak lew - doświadczając gniewu i furii, nie czuje niebezpieczeństwa i działa pod wpływem chęci stłumienia lub zniszczenia.

Schemat tworzenia katecholamin jest następujący: sygnał zewnętrzny aktywuje bodziec działający na mózg, co powoduje wzbudzenie tylnych jąder podwzgórza. Ta ostatnia jest sygnałem do pobudzenia ośrodków sympatycznych w odcinku piersiowym rdzenia kręgowego. Stamtąd, wzdłuż włókien przedzwojowych, sygnał wchodzi do nadnerczy, gdzie dochodzi do syntezy noradrenaliny i epinefryny. Następnie hormony są uwalniane do krwi.

Adrenalina wpływa na organizm ludzki w następujący sposób:

  • zwiększa częstość akcji serca i wzmacnia je;
  • poprawia koncentrację, przyspiesza aktywność poznawczą;
  • wywołuje skurcz małych naczyń i "nieważnych" narządów - skóry, nerek, jelit;
  • przyspiesza procesy metaboliczne, sprzyja szybkiemu rozpadowi tłuszczów i spalaniu glukozy. Przy krótkotrwałym narażeniu przyczynia się do poprawy czynności serca, ale w dłuższych okresach jest obciążony poważnym wyczerpaniem;
  • Zwiększa częstotliwość oddechów i zwiększa głębokość wejścia - jest aktywnie wykorzystywany do łagodzenia ataków astmy;
  • zmniejsza perystaltykę jelit, ale powoduje mimowolne oddawanie moczu i wypróżnianie;
  • pomaga rozluźnić macicę, zmniejszając prawdopodobieństwo poronienia.

Uwalnianie adrenaliny do krwi często powoduje, że człowiek wykonuje heroiczne działania, które są nie do pomyślenia w normalnych warunkach. Jest on jednak także przyczyną "ataków paniki" - bezprzyczynowych ataków strachu, którym towarzyszy szybkie tętno i duszność.

Ogólne informacje na temat hormonu adrenaliny

Norepinefryna jest prekursorem adrenaliny, jej wpływ na organizm jest podobny, ale nie taki sam:

  • noradrenaliny zwiększa obwodowego oporu naczyniowego, jak również zwiększa się i skurczowe i rozkurczowe ciśnienie krwi, a zatem czasami nazywane ulga hormon noradrenaliny;
  • substancja ma znacznie silniejsze działanie zwężające naczynia, ale znacznie mniej wpływa na skurcze serca;
  • Hormon pomaga zmniejszyć gładkie mięśnie macicy, co stymuluje poród;
  • na mięśniu jelit i oskrzeli praktycznie nie wpływa.

Działanie norepinefryny i adrenaliny jest czasami trudne do odróżnienia. Kilka efektów hormonów warunkowe można przedstawić w następujący sposób: jeśli osoba z lękiem wysokości postanowił udać się do dachu i stoją na krawędzi, organizm wytwarza noradrenaliny, co pozwala na przeprowadzenie zamiaru. Jeśli taka osoba jest związana gwałtownie z krawędzią dachu, działa adrenalina.

Na filmie o głównych hormonach nadnerczy i ich funkcjach:

Substancja korowa

Kora stanowi 90% nadnercza. Jest on podzielony na 3 strefy, z których każda syntetyzuje własną grupę hormonów:

  • strefa kłębuszkowa - najcieńsza warstwa powierzchniowa;
  • belka - warstwa środkowa;
  • Strefa siatkowa przylega do substancji mózgowej.

Oddzielenie to można wykryć tylko na poziomie mikroskopowym, ale strefy mają anatomiczne różnice i pełnią różne funkcje.

Strefa kłębuszkowa

W strefie kłębuszkowej tworzą się mineralokortykoidy. Ich zadaniem jest regulacja równowagi wody i soli. Hormony zwiększenia absorpcji jonów sodu i potasu, jony zmniejszają wchłanianie, co prowadzi do wzrostu stężenia jonów sodu w komórkach i płynu śródmiąższowego, a to z kolei zwiększa się ciśnienie osmotyczne. W ten sposób zapewnia się retencję płynów w ciele i podwyższone ciśnienie krwi.

Ogólnie rzecz biorąc, mineralokortykoidy zwiększają przepuszczalność naczyń włosowatych i błon surowiczych, co wywołuje stan zapalny. Do najważniejszych należą aldosteron, kortykosteron i deoksykortykosteron.

Syntezę substancji określone przez stężenie jonów potasowych, sodowych w krew, gdy ilość jonów sodu syntezę hormonów jest wstrzymane, a jony zaczynają być wyprowadzane w moczu. Z nadmiarem aldosteronu potasu wytwarzany jest w celu przywrócenia równowagi, a ilość hormonu wpływ osocza płynu tkankowego i krwi: gdy zwiększa wydzielanie aldosteronu zawieszone.

Regulacja syntezy i wydzielanie hormonu odbywa się według pewnego schematu: w specjalnych komórkach dopełniających obszarów nerek wytwarzana jest renina. Jest katalizatorem konwersji angiotensynogenu w angiotensynę I, która następnie pod wpływem enzymu przechodzi do angiotensyny II. Ta ostatnia stymuluje również produkcję aldosteronu.

Synteza i wydzielanie aldehydu hormonowego

  • Kortykosteron - także zaangażowany w regulację metabolizmu wody i soli, ale o wiele mniej aktywny niż aldosteron i jest uważany za wtórny. Kortykosteron wytwarzany jest zarówno w strefie kłębuszkowej, jak iw wiązce i w rzeczywistości odnosi się do glukokortykoidów.
  • Deoksykortykosteronu - również drobne hormon, ale oprócz uczestniczenia w przywróceniu równowagi wodno-solnej poprawia wytrzymałość mięśni szkieletowych. Sztucznie syntetyzowana substancja jest wykorzystywana do celów medycznych.

Strefa belki

Kortyzol i kortyzon są najbardziej znanymi i znaczącymi w grupie glukokortykoidów. Ich wartość leży w zdolności do stymulowania tworzenia się glukozy w wątrobie i tłumienia konsumpcji i stosowania substancji w tkankach pozawątrobowych. W ten sposób zwiększa się poziom glukozy w osoczu. W zdrowym ciele ludzkim działanie glukokortykoidów jest kompensowane przez syntezę insuliny, która zmniejsza ilość glukozy we krwi. W przypadku naruszenia tej równowagi jest zakłócony metabolizm: czy istnieje niedobór insuliny, działanie kortyzolu prowadzi do hiperglikemii i jeśli istnieje niedobór glikokortykosteroidów - zmniejsza wytwarzanie glukozy i występuje nadwrażliwość na insulinę.

U głodujących zwierząt synteza glukokortykoidów ulega przyspieszeniu w celu zwiększenia przetwarzania glikogenu w glukozę i zapewnienia organizmowi odżywienia. Po spożyciu moc jest utrzymywana na pewnym poziomie, ponieważ wszystkie kluczowe procesy metaboliczne są stymulowane na normalnym tle kortyzolu, podczas gdy inne manifestują się tak skutecznie, jak to tylko możliwe.

Również nadmiar hormonów z tej grupy nie pozwala na akumulację leukocytów w strefie zapalnej, a nawet ich wzmocnienie. W rezultacie ludzie z tego rodzaju chorobami - na przykład cukrzyca, nie goją się ran, istnieje wrażliwość na infekcje i tak dalej. W tkance kostnej hormony hamują wzrost komórek, co prowadzi do osteoporozy.

Brak glukokortykoidów prowadzi do naruszenia wydzielania wody i jej nadmiernej akumulacji.

  • Kortyzol - najpotężniejszy z hormonów tej grupy, jest syntetyzowany z 3 hydroksylaz. We krwi jest w formie wolnej lub w związanej - z białkami. Z 17-hydroksy-kortykoidów w osoczu, kortyzol i jego produkty metaboliczne stanowią 80%. Pozostałe 20% to kortyzon i 11-descosicortisol. ACTH pobudzającego wydzielanie kortyzolu uwalnianiu określa - ich synteza przebiega w przysadce mózgowej, co z kolei, wywołane przez impulsy pochodzące z różnych regionów układu nerwowego. Synteza hormonu wpływa na stan emocjonalny i fizyczny, strach, stan zapalny, cykl okołodobowy i tak dalej.
  • Kortyzon - powstaje w wyniku utleniania 11 grupy hydroksylowej kortyzolu. Jest produkowany w niewielkich ilościach i spełnia tę samą funkcję: stymuluje syntezę glukozy z glikogenu i hamuje narządy limfatyczne.

Synteza i funkcje glukokortykoidów

Obszar siatki

W siateczkowej strefie nadnerczy powstają androgeny - hormony płciowe. Ich działanie jest zauważalnie słabsze niż testosteronu, ale znaczenie jest znaczące, zwłaszcza w ciele kobiety. Fakt, że kobiecy organizm DHEA i androstendionu są główne hormony płci męskiej - syntetyzowany z degirodoepindrosterona wymagane ilości testosteronu.

Syntezę estrogenów z androgenów prowadzi się w obwodowej tkance tłuszczowej. W okresie pomenopauzalnym w ciele kobiety ta metoda staje się jedynym sposobem na uzyskanie hormonów płciowych.

Androgeny biorą udział w tworzeniu i podtrzymywaniu pożądania seksualnego, stymulują wzrost włosów w strefach zależnych, stymulują proces tworzenia części drugorzędowych cech płciowych. Maksymalne stężenie androgenów przypada na okres dojrzewania - od 8 do 14 lat.

Nadnercza są niezwykle ważną częścią układu hormonalnego. Narządy wytwarzają ponad 40 różnych hormonów, które regulują metabolizm węglowodanów, lipidów, białek i biorą udział w różnych reakcjach.

Hormony wydzielane przez kory nadnerczy:

Może Chcesz Pro Hormonów